De donkere kant van de empaat; de verborgen nadelen en hoe je ermee omgaat;

Deze blog schreef ik al enkele jaren geleden toen in mijn eigen leven iets gebeurde wat al mijn energie vroeg. We zagen toen, als gezin, even (weer) de donkere kant van het menselijk bestaan. Ondertussen is die ervaring voorbij maar niet weg. Zo'n ingrijpende gebeurtenissen tekenen je. But we coped.

Tijdens mijn zoektocht naar informatie over empaten, stootte ik vaak op titels zoals "De donkere kant van de empaat." In eerste instantie deed me dit denken aan de "slechte" of "duivelse" kant van de empaat. Zoals de donkere, slechte tovenaars in Harry Potter die de lichte, goede tovenaars willen vernietigen.

Maar daar heeft het eigenlijk niet zo veel mee te maken.

Licht kan ook staan voor "geluk", "duidelijkheid" en "zichtbaarheid". Donker staat dan voor het tegenovergestelde, voor het "zwarte gat" waar je soms, in bepaalde perioden van je leven, in terecht komt. We bevinden ons dan in een donker hol van pijn, verdriet, angsten, fysieke lasten, ...

Soms wordt dit "zwarte gat" iets sluimerend en wordt het deel van ons leven en zijn.

Vaak onbewust grijpen we dan naar "hulpmiddelen", ongezonde coping mechanismen, om deze "donkerte", de pijn, de lasten dragelijk te maken.

Het haalt ons wel weg van ons licht. Het zorgt voor een donkere schaduw over ons licht. Daar gaat het hier vooral over; over die donkere schaduw.

Volgens Loner Wolf (https://lonerwolf.com) zijn er bepaalde signalen die aangeven dat we dit doen, zowel op fysiek, emotioneel en mentaal vlak.

Signalen van de donkere schaduw

Fysieke signalen van overbelasting bij een empaat

• Verslavingen: bijvoorbeeld suiker, cafeïne, eten, alcohol, roken, drugs, seks of adrenaline (vaak als coping bij overprikkeling)

• Eetbuien of ondervoeding, dat wil zeggen veel eten in één keer, of jezelf beroven van voedsel

• Vermijden van bepaalde personen of situaties (omdat je snel overprikkeld raakt)

• Chronische onverklaarde vermoeidheid of energieverlies

• Fibromyalgie (chronische pijnlijke spieren)

• Hoofdpijn en migraine

• Constante verkoudheid en griep (verlaagde weerstand)

• Hoge bloeddruk

• Duizeligheid

• Knopen in de maag / vlinders (lichamelijke spanning)

• Verlangen om te gillen (opgekropte spanning)

• Spijsverteringsproblemen

• Overslapen of slapeloosheid

Emotionele signalen van een empaat (emotionele uitputting)

• Je wentelen in de rol van de zorgzame martelaar

• Overdreven emotionele reacties op verliezen of trauma’s van bekenden, vreemdelingen, fictieve karakters of dieren (emoties van anderen overnemen)

• Onvermogen om emotionele kwetsbaarheid te uiten

• Onderdrukte woede of onderdrukte emoties

• Constant een leeg, zwaar of ongelukkig gevoel ervaren

• Je overweldigd voelen door angstgevoelens of intense emoties

• Je constant gespannen of emotioneel overbelast voelen

Mentale signalen van overprikkeling bij hooggevoelige personen

• Neurose of dwangmatig (compulsief) gedrag

• Negatieve zelfpraat

• Beschuldigen en oordelen, anderen bekritiseren

• Mentale uitputting en verwarring

• Onvermogen om te concentreren, mentale mist (brain fog)

• Hypervigilantie (voortdurend alert zijn op je omgeving)

Deze symptomen ontstaan vaak wanneer we onze gevoeligheid onderdrukken, emoties vasthouden of ons identificeren met de pijn van anderen.

Veel empaten en hooggevoelige personen herkennen een combinatie van deze signalen, die op termijn kan leiden tot emotionele uitputting, burn-out of depressieve gevoelens.

Ik heb zelf al verschillende stappen doorlopen, en merk dat sommige symptomen nog steeds de kop opsteken.

De schaduwkant van een empaat: herken deze patronen

Niemand is perfect en dat is oké. Ook als empaat of hooggevoelig persoon hebben we allemaal patronen en schaduwkanten waar nog groei mogelijk is.

Het leven is een voortdurend groeiproces waarin we blijven leren.

Jouw schaduw onder ogen zien, is één van de krachtigste manieren om te groeien en opnieuw in verbinding te komen met jezelf. Veelvoorkomende schaduwkanten bij empaten:

1. Schuld: Wanneer we ons lijden toewijzen aan anderen, ontlopen we onze eigen verantwoordelijkheid voor ons geluk. Ja, we voelen veel van anderen, maar het is aan ons, wat we daarmee doen. Niemand anders is verantwoordelijk voor ons geluk. Enkel wij zelf.

2. Projectie: We projecteren wanneer we onze eigenschappen, onze gevoelens, onze oordelen aan een ander toedragen. We vinden dat iemand oordelend is bv, terwijl we zelf oordelen. Het is niet omdat we veel van de ander aanvoelen, dat we alles weten en zien. Soms bestaat er verwarring over wat van de ander is en wat van ons. Het risico daardoor bestaat dat we té snel iets bij de ander leggen.

3. Introjectie: Dit komt vaak voor bij empaten die emoties van anderen overnemen en moeilijk grenzen kunnen stellen. Introjectie is het tegenovergestelde van projectie, wanneer we zaken op ons nemen die niet van ons zijn, die niet onze verantwoordelijkheid zijn. De ander is bv. bang. We voelen dit aan en gaan de angst mee dragen alsof we zelf bang zijn. Ook dit heeft te maken met de verwarring die ontstaat doordat we veel voelen en opnemen van andere mensen.

4. Zelf medelijden & slachtofferschap: Dit zit in de overtuiging dat we slachtoffers zijn van het leven en van anderen mensen. Des te meer we ons hiermee identificeren, des te meer we zaken gaan aantrekken waardoor we medelijden kunnen hebben met ons zelf. We creëren zo "self-fulfilling prophecies". Deze overtuiging neemt onze kracht weg. Ja, er gebeuren nare dingen, maar het is niet enkel ons dat dit overkomt.

5. Martelaarschap: De martelaar is een andere rol van de schaduw waar we onbewust naartoe kunnen glijden. Het lijkt erg op de rol van het slachtoffer, al is het een beetje complexer. Aan de ene kant zijn martelaren vriendelijk, gul, ondersteunend en onbaatzuchtig. Maar daaronder worden ze verscheurd door een gebrek aan eigenwaarde, angst en paranoia. Empaten hebben de neiging om de pijn van anderen te absorberen. Velen onder ons beginnen te geloven dat "lijden" onze missie is; zodat we anderen kunnen genezen. Dit gerechtvaardigd lijden wordt dan vaak de bron van onze eigenwaarde. Dit patroon zien we vaak bij empaten die zichzelf wegcijferen en voortdurend geven

6. Vermijdingsdrang en verslavingen: Omdat de intense gevoelens, en de pijn die daarmee gepaard gaat, vaak te overweldigend is, proberen we dit vaak te vermijden, te verdoven op verschillende manieren; We doen dit door middel van eten werk, seks, shopping, internet, tv, drugs, alcohol en andere vormen van verdovende verslavingen. Verslavingen zijn dé gemakkelijkste weg om onze hoge gevoeligheid en pijn te verdoven. Het leid ons af van de realiteit die we willen ontlopen.

7. Co-afhankelijkheid: Co-afhankelijkheid is de neiging te rekenen op onze relaties voor onze emotionele en psychologische vervulling. In andere woorden, zonder een bepaalde relatie in ons leven, we voelen ons "niets" en lijkt het onmogelijk om alleen met onszelf te leven. Dit is een veelvoorkomend patroon bij hooggevoelige mensen die hun eigen behoeften opzij zetten. Codependency is in wezen relatie-verslaving. Er is vaak sprake van een soort van misbruik ofwel in fysieke, emotionele of verbale zin of in de vorm van een verslaving aan drugs, alcohol, gokken, ... De empaat offert zichzelf en de eigen behoeften volledig op aan het misbruik van de partner en houdt dit vaak ook geheim, waardoor het in stand wordt gehouden.

8. Gebrek aan zelfvertrouwen: Aan de basis van bijna alles wat we (negatief) ervaren, ligt een gebrek aan zelfvertrouwen. Het is de reden waarom we onze kracht steeds weg geven. Diep in ons zelf weten we dit wel.Ons gebrek aan zelfvertrouwen ligt aan de oorzaak van de cycli van pijn die we steeds mee maken. Aan de basis van dit gebrek aan zelfvertrouwen liggen een aantal gedachten die we ontwikkelden doorheen het leven, door onze opvoeding, door vrienden, door de maatschappij. Zoals bv.: "Ik ben het niet waardig om graag gezien te worden." "Ik ben slecht." "Ik ben een mislukkeling." "Ik verdien het niet om gelukkig te zijn." "Ik ben zwak." "Ik ben alleen op de wereld."

9. Repressie: Wanneer de emotionele overload te groot wordt en dit ons zenuwstelsel doet overstromen, dan gebeurt het dat we ons, als empaten, afsluiten. Bewust of onbewust, doen we dit allemaal wel eens. De emoties worden onderdrukt, vergrendeld en opgeslagen in ons onderbewuste. Of ze manifesteren zichzelf als chronische ziekten in ons lichaam. We doen dit omdat we niet weten hoe om te gaan met de veelheid van emoties. Misschien leerden we ook als kinderen dat bepaalde emoties zoals boosheid, wanhoop, lust, onzekerheid en onzekerheid, ... verkeerd waren; Des te langer deze gevoelens opgeslagen blijven, des te dieper ze weg zakken en des te moeilijker om ze aan de oppervlakte te krijgen.

   
   

Dit alles kan confronterend zijn.

Toch is bewustwording van deze patronen en schaduwkanten vaak de eerste stap naar verandering. Veel empaten en hooggevoelige personen herkennen zichzelf hierin. Door eerlijk naar jezelf te kijken, ontstaat er ruimte om destructieve patronen te doorbreken en opnieuw in je eigen kracht te gaan staan.

Zo komt er langzaam weer licht in de donkerte, en kan je leren om milder om te gaan met jezelf en wat er in jou leeft.

Herken je jezelf in deze patronen en voel je dat het tijd is om hier dieper naar te kijken?

Je hoeft dit proces niet alleen te doorlopen.

Op de website vind je meer informatie over begeleiding en ondersteuning, afgestemd op jouw tempo en gevoeligheid. Of neem een kijkje in de empaat bib, waar je inspiratie en inzichten vindt om verder op weg te gaan.

Link

Een belangrijke bron voor dit artikel was de site van Lonerwolf: https://lonerwolf.com. Persoonlijk vind ik dit een erg leerrijke site voor alle empaten, een hoogsensitieve zielen die ook interesse hebben in spiritualiteit en transformatie. Neem zeker een kijkje!

#empaat

#hoogsensitief

#hooggevoelig

#co-afhankelijkheid

#coping

#depressie

#mentalegezondheid

#vermijding

#overprikkeling

#verslaving

#zelfmedelijden

#emotioneleuitputting

#mentalegezondheid #Schaduwwerk

#persoonlijkegroei